وبلاگ
بوق بنزی چیست؟ راهنمای خرید و نصب بوق بنزی خودرو
بوق یکی از ساده‌ترین اما مهم‌ترین تجهیزات ایمنی خودرو است؛ قطعه‌ای که در یک لحظه می‌تواند حواس راننده یا عابر دیگری را جمع کند و از یک تصادف جلوگیری کند. بسیاری از رانندگان پس از مدتی از صدای ضعیف و خشک بوق فابریک خسته می‌شوند و به سراغ بوق بنزی می‌روند؛ بوقی با صدای پرطنین و دوتن که هم شنیده‌تر می‌شود و هم حس بهتری دارد. اما انتخاب و نصب بوق بنزی فقط خریدن یک جفت بوق نیست؛ ولتاژ، جریان مصرفی، نوع اتصال، فضای نصب و استفاده از رله همگی در کیفیت صدا و سلامت سیستم برق خودرو تأثیر دارند.
در این راهنما توضیح می‌دهیم بوق بنزی چیست، چه تفاوتی با بوق بشقابی دارد، هنگام خرید به چه مشخصاتی توجه کنیم و چطور آن را اصولی نصب کنیم.
برای دیدن مدل‌های موجود، به دسته‌بندی لوازم داخل خودرو سر بزنید.
بوق بنزی چیست؟
بوق بنزی همان بوق حلزونی (Snail Horn) است؛ بوقی الکتریکی که صدا را از یک مسیر مارپیچ شبیه صدف حلزون عبور می‌دهد. این نام در بازار ایران به این دلیل رایج شده که صدای آن شبیه بوق خودروهای مرسدس بنز است. بوق‌های بنزی معمولاً به‌صورت جفتی عرضه می‌شوند: یک بوق با صدای بم و یک بوق با صدای زیر. وقتی این دو با هم به صدا درمی‌آیند، صدایی دوتن، کامل و خوش‌آهنگ تولید می‌شود که از صدای تک و خشک بوق‌های ساده متمایز است.
بوق بنزی چگونه کار می‌کند؟
داخل بوق بنزی، مانند سایر بوق‌های الکتریکی، یک آهنربای الکتریکی و یک دیافراگم فلزی وجود دارد. وقتی دکمه بوق را فشار می‌دهید، جریان برق به سیم‌پیچ می‌رسد و دیافراگم را جذب می‌کند. با حرکت دیافراگم، مدار قطع می‌شود و دیافراگم به جای اول برمی‌گردد. این رفت‌وبرگشت صدها بار در ثانیه تکرار می‌شود و صدا تولید می‌کند.
تفاوت اصلی بوق بنزی در مسیر خروج صداست. صدای تولیدشده از یک کانال مارپیچ عبور می‌کند که مثل بلندگو عمل کرده و صدا را تقویت و پرطنین‌تر می‌کند. به همین دلیل بوق بنزی با جریان مشابه، صدایی گیراتر از بوق‌های تخت معمولی دارد.
تفاوت بوق بنزی با بوق بشقابی
بیشتر خودروهای سواری از کارخانه با بوق بشقابی (دیسکی) عرضه می‌شوند. بوق بشقابی ظاهری تخت و گرد دارد، کم‌حجم است و به‌دلیل طراحی بسته‌اش در برابر آب و گردوغبار مقاوم‌تر است. اما صدای آن ساده‌تر و خشک‌تر است. در مقابل، بوق بنزی صدایی پرطنین‌تر دارد ولی بزرگ‌تر است، فضای بیشتری برای نصب لازم دارد و اگر درست نصب نشود، ممکن است آب در آن جمع شود.
اگر فضای پشت سپر یا جلوپنجره خودروی شما محدود است، پیش از خرید ابعاد بوق را با فضای موجود مقایسه کنید. در غیر این صورت، بوق بنزی گزینه مناسبی برای ارتقای صدای بوق است.
انواع بوق بنزی
بوق بنزی تک یا جفت
بوق‌های بنزی به‌صورت تکی و جفتی فروخته می‌شوند. نوع جفتی که شامل یک بوق بم و یک بوق زیر است، صدای کامل‌تر و دوتن تولید می‌کند و انتخاب بیشتر رانندگان است. مدل تکی بیشتر برای جایگزینی یک بوق خراب یا خودروهایی با فضای خیلی محدود مناسب است.
بوق بنزی ۱۲ ولت و ۲۴ ولت
تقریباً همه خودروهای سواری سیستم برق ۱۲ ولت دارند و باید بوق ۱۲ ولت برایشان انتخاب شود. مدل‌های ۲۴ ولت مخصوص کامیون، اتوبوس و ماشین‌آلات سنگین هستند و روی خودروی سواری کار نمی‌کنند.
بدنه پلاستیکی یا تمام فلزی
بدنه بوق بنزی ممکن است پلاستیکی یا فلزی باشد. مدل‌های تمام فلزی معمولاً در برابر ضربه، گرما و لرزش مقاوم‌ترند و عمر بیشتری دارند؛ مانند بوق بنزی تمام فلزی عنکبوتی و بوق بنزی تمام فلزی اس ام اس وارداتی.
مشخصات فنی مهم هنگام خرید بوق بنزی
- ولتاژ: برای خودروهای سواری حتماً مدل ۱۲ ولت را انتخاب کنید.
- جریان مصرفی: هر بوق بنزی معمولاً حدود ۴ تا ۶ آمپر جریان می‌کشد؛ یعنی یک جفت بوق ممکن است تا حدود ۱۲ آمپر نیاز داشته باشد. این عدد برای انتخاب رله، فیوز و سیم اهمیت دارد.
- فرکانس صدا: در بسیاری از مدل‌ها، بوق بم حدود ۴۱۰ هرتز و بوق زیر حدود ۵۱۰ هرتز است. ترکیب این دو، صدای دوتن ایجاد می‌کند.
- شدت صدا: شدت صدای بوق‌های استاندارد خودرو معمولاً در محدوده ۱۰۵ تا ۱۱۸ دسی‌بل است. صدای بلندتر همیشه بهتر نیست و بوق باید متعارف باشد.
- جنس بدنه و مقاومت در برابر آب: بدنه محکم و آب‌بندی مناسب، عمر بوق را بیشتر می‌کند.
- ابعاد و براکت نصب: مطمئن شوید بوق در فضای پشت سپر یا جلوپنجره جا می‌شود و براکت مناسبی دارد.
- اصالت و ضمانت: بوق‌های تقلبی ممکن است ظاهری مشابه داشته باشند ولی صدای ضعیف‌تر و عمر کوتاه‌تری داشته باشند.
یکی از گزینه‌های پرطرفدار در این دسته، بوق خودرو بوش مدل ۱۰۱۱ بسته دو عددی است. همچنین اگر صدای کلاسیک بنزی می‌خواهید، می‌توانید بوق بنزی اصلی را بررسی کنید.
آیا نصب بوق بنزی به رله نیاز دارد؟
بله، در اغلب موارد استفاده از رله ضروری است. سیم‌کشی و کلید بوق بسیاری از خودروها برای جریان یک بوق ساده طراحی شده‌اند. وقتی یک جفت بوق بنزی را مستقیم به همان سیم‌ها وصل کنید، جریان بیشتری از کلید بوق، سیم‌ها و کانکتورها عبور می‌کند. نتیجه می‌تواند داغ شدن سیم، سوختن فیوز، آسیب به کلید بوق یا حتی کاهش صدای بوق به‌دلیل افت ولتاژ باشد.
رله این مشکل را حل می‌کند. در این حالت، جریان سنگین مستقیماً از باتری و از مسیر یک فیوز مناسب به بوق‌ها می‌رسد و دکمه بوق فقط وظیفه روشن و خاموش کردن رله را دارد. به همین دلیل بیشتر کیت‌های بوق بنزی همراه با رله و دسته‌سیم عرضه می‌شوند.
مراحل نصب بوق بنزی
اگر با سیم‌کشی خودرو آشنایی ندارید، بهتر است نصب را به یک برق‌کار خودرو بسپارید. اما آشنایی با مراحل کار به شما کمک می‌کند نصب اصولی را تشخیص دهید:
- قطع کردن منفی باتری: پیش از هر کاری، کابل منفی باتری را جدا کنید تا خطر اتصال کوتاه وجود نداشته باشد.
- انتخاب محل نصب: بوق‌ها معمولاً پشت جلوپنجره یا داخل سپر جلو نصب می‌شوند؛ جایی که صدا به بیرون راه داشته باشد و از گرمای رادیاتور و موتور دور باشد.
- بستن بوق‌ها با براکت: بوق‌ها را محکم ببندید و دهانه آن‌ها را رو به پایین یا کمی مایل به پایین قرار دهید تا آب در آن‌ها جمع نشود.
- نصب رله و فیوز: در یک رله استاندارد چهارپایه، پایه ۳۰ از مسیر فیوز به مثبت باتری و پایه ۸۷ به بوق‌ها وصل می‌شود. پایه‌های ۸۵ و ۸۶ به مسیر فرمان دکمه بوق و بدنه یا مثبت بسته می‌شوند؛ نحوه اتصال این دو پایه بستگی دارد به اینکه دکمه بوق خودروی شما مثبت‌دهنده باشد یا منفی‌دهنده.
- اتصال بدنه: سیم منفی بوق‌ها را به یک نقطه تمیز و بدون رنگ از بدنه ببندید. اتصال بدنه ضعیف، یکی از رایج‌ترین دلایل صدای خفه بوق است.
- تست و مرتب کردن سیم‌ها: باتری را وصل کنید، بوق را امتحان کنید و سیم‌ها را با بست کمربندی دور از قطعات داغ و متحرک مهار کنید.
بوق بنزی و قوانین راهنمایی و رانندگی
بوق بنزی استاندارد، یک بوق الکتریکی معمولی با صدای بهتر است و نصب آن روی خودرو رایج است. اما بوق‌های غیرمتعارف، مثل بوق‌های چندصدا و آهنگین یا بوق‌های بادی کامیونی با صدای بسیار بلند، ممکن است از نظر پلیس راهور غیرمجاز محسوب شوند و جریمه داشته باشند. همچنین استفاده بی‌مورد از بوق در مناطق مسکونی و ساعات استراحت، چه بوق فابریک باشد چه بنزی، تخلف است. پیش از خرید، مدلی را انتخاب کنید که صدایش بلند و واضح باشد اما متعارف بماند.
چرا صدای بوق بنزی ضعیف می‌شود یا کار نمی‌کند؟
- سوختن فیوز: اولین چیزی که باید بررسی شود فیوز مسیر بوق است.
- خرابی رله: اگر صدای تیک رله را می‌شنوید ولی بوق صدا نمی‌دهد، ممکن است کنتاکت رله یا خود بوق مشکل داشته باشد.
- اتصال بدنه ضعیف یا زنگ‌زده: باعث افت ولتاژ و صدای خفه می‌شود.
- نفوذ آب: اگر دهانه بوق رو به بالا باشد، آب باران یا شستشو داخل آن جمع شده و صدا را خراب می‌کند.
- سیم‌کشی کم‌قطر یا شل شدن کانکتورها: جریان کافی به بوق نمی‌رسد.
نکات خرید بوق بنزی
پیش از خرید، فضای نصب و سیستم برق خودرو را بررسی کنید و مدل ۱۲ ولت با کیفیت ساخت مناسب انتخاب کنید. اگر کیت شامل رله و دسته‌سیم نیست، آن‌ها را جداگانه تهیه کنید. همچنین فقط بر اساس ارزان بودن یا تبلیغ «صدای بلندتر» تصمیم نگیرید. این همان اشتباهی است که در مقاله ۵ اشتباه رایج هنگام خرید اکسسوری خودرو هم به آن پرداخته‌ایم.
اگر قصد ارتقای سیستم برق و روشنایی خودرو را هم دارید، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای خرید هدلایت خودرو را هم بخوانید. در آنجا اهمیت سازگاری قطعات با سیستم برق خودرو را با جزئیات بیشتری توضیح داده‌ایم.
جمع‌بندی
بوق بنزی یا بوق حلزونی، با عبور صدا از یک مسیر مارپیچ، صدایی پرطنین‌تر و گیراتر از بوق‌های بشقابی معمولی تولید می‌کند و معمولاً به‌صورت جفت بم و زیر نصب می‌شود. برای خرید، به ولتاژ ۱۲ ولت، جریان مصرفی، کیفیت بدنه، ابعاد و اصالت محصول توجه کنید. مهم‌تر از همه، بوق را با رله و فیوز مناسب، دهانه رو به پایین و اتصال بدنه سالم نصب کنید تا هم صدای کامل داشته باشد و هم به سیم‌کشی و کلید بوق خودرو آسیبی نرسد.
سوالات متداول بوق بنزی
۱. بوق بنزی چیست و چرا به آن بنزی می‌گویند؟
بوق بنزی همان بوق حلزونی است که صدا را از یک مسیر مارپیچ عبور می‌دهد. نام بنزی به این دلیل در بازار رایج شده که صدای آن شبیه بوق خودروهای مرسدس بنز است.
۲. آیا برای نصب بوق بنزی حتماً رله لازم است؟
در بیشتر خودروها بله. یک جفت بوق بنزی جریان بیشتری از بوق فابریک می‌کشد و رله از کلید بوق و سیم‌کشی خودرو در برابر این جریان محافظت می‌کند.
۳. بوق بنزی بهتر است یا بوق بشقابی؟
بوق بنزی صدای پرطنین‌تر و خوش‌صداتری دارد، اما بوق بشقابی کم‌حجم‌تر و در برابر آب مقاوم‌تر است. اگر فضای نصب کافی دارید و صدای بهتر می‌خواهید، بوق بنزی گزینه مناسب‌تری است.
۴. آیا بوق بنزی روی همه خودروها نصب می‌شود؟
روی بیشتر خودروهای سواری ۱۲ ولت قابل نصب است، به شرطی که فضای کافی پشت سپر یا جلوپنجره وجود داشته باشد و سیم‌کشی با رله انجام شود.
۵. چرا صدای بوق بنزی بعد از مدتی خفه می‌شود؟
رایج‌ترین دلایل، نفوذ آب به داخل بوق، اتصال بدنه ضعیف، خرابی رله یا شل شدن کانکتورهاست. نصب بوق با دهانه رو به پایین از جمع شدن آب در آن جلوگیری می‌کند.
۶. آیا نصب بوق بنزی جریمه دارد؟
بوق بنزی استاندارد و متعارف معمولاً مشکلی ندارد. اما بوق‌های غیرمتعارف مثل بوق‌های آهنگین، چندصدا یا بوق‌های بادی با صدای بسیار بلند ممکن است غیرمجاز و مشمول جریمه باشند.
۷. بوق بنزی چقدر جریان مصرف می‌کند؟
هر بوق بنزی معمولاً حدود ۴ تا ۶ آمپر جریان می‌کشد. بنابراین یک جفت بوق ممکن است تا حدود ۱۲ آمپر جریان نیاز داشته باشد و فیوز و سیم باید متناسب با آن انتخاب شوند.
۸. می‌توانم خودم بوق بنزی را نصب کنم؟
اگر با سیم‌کشی خودرو و رله آشنا هستید، نصب آن کار پیچیده‌ای نیست. در غیر این صورت بهتر است نصب را به یک برق‌کار خودرو بسپارید تا از اتصال کوتاه و آسیب به سیستم برق جلوگیری شود.